شفقنا- معاون پژوهشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، عدم اعتماد مردم به ساختارهای اجرایی کشور، فهمیده نشدن درست قوانین، کمّی نگری در ارزشیابی ها، عدم استفاده از فناوران و دانشمندان در روابط بین الملل و حل چالش های موجود را از جمله ابرچالش های ایران برشمرد.
به گزارش شفقنا، دکتر سیدمهدی ابطحی در همایش ملی «مکتب و سیره پیامبر اعظم (ص)؛ علوم انسانی اسلامی انسان ساز و جامعه پرداز» که در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد، با بیان اینکه اینقدر امور فوری دیده می شود که امور مهم دیده نمی شود، به ابرچالش های کشور اشاره کرد و اظهار داشت: آب، ناترازی انرژی، آلودگی هوا، فرونشست زمین ابرچالش های ایران هستند.
وی افزود: وقتی دانشگاه صنعتی اصفهان بودم از رئیس دانشگاه ای تی اچ زوریخ درخواست کردم با هم کار پژوهشی بکنیم گفت مثلا؟ گفتم: آلودگی هوا. گفت: این یک مسئله مهندسی حل شده در دنیاست، اراده کنید، منشا آن را پیدا کنید حل می شود.
معاون پژوهشی وزیر علوم ادامه داد: این ابرچالش ها که عرض شد، مسئله حل شده است نه موضوع پژوهش. اینها موضوع اقدام است.
وی احساس خود از ابرچالش های ایران را اینگونه بیان کرد: من 6 بار عزل و 7 بار نصب شدم، هیچ یک از مدیران من نگفتند که به امور مردم نرسید، فضای سوء استفاده را باز کن و مسئله «من» را مقدم بدان بلکه تاکید داشتند مسئله محقق و دانشجو را حل کن. اما مردم این باور را ندارند و به ما مجریان به عنوان آدم های دلسوزی که نسبت به انها توجه داریم نگاه نمی کنند و ابرچالش اولی که من حس می کنم در ایران وجود دارد عدم اعتماد به ساختارهای اجرایی کشور است.
وی با اشاره به تعدد گسترده دانشگاه ها و پژوهشگاه های کشور گفت: الان شورای انقلاب فرهنگی دنبال ساماندهی دانشگاه ها و پژوهشگاه هاست. این مراکز و پارک های علم و فناوری اینقدر بی رویه رشد کردند که هر کمکی می خواهیم به این مجموعه ها بکنیم اینقدر گسترده است که ممکن نیست.
وی با بیان اینکه مفهوم منافع ملی در کشور گم شده است، گفت: منابع کشور کم نیست، گستره ای نامناسب برای اینکه منافع ملی شناخته نشده توزیع می شود. به بیان دیگر، افراد در همه سطوح در حوزه خود فشار می آورند.
وی گفت: به نظر من ابرچالش بعدی این است که قوانین در مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی خوب نوشته می شود، رویه ها خوب نوشته می شوند اما درست فهم نمی شوند. مثلا قانونی برای چیز دیگری نوشته شده به سمت دیگری می رود یا پایش نمی شود.
ابطحی به عنوان نمونه به طرح کاد که در زمان شهید رجایی نوشته شد اشاره و عنوان کرد: «طرح کاد» طرح خوبی بود اما اینقدر بد اجرا شد که دیگه رها کردند حتی راجع به امنیت بچه هم فکر نشد.
وی افزود: قانون اینقدر بد فهمیده می شود که سطوح دانشمند ما بد می فهمد. مثلا قانون جهش اقتصاد دانش بنیان برای صنعت نوشته شده است. به صنعت می گوید قرن بیستم صنایع آرندی های بزرگ تشکیل می دهند برای اینکه رشد کنند بعد در قرن بیست و یکم می فهمند که این اشتباه است لذا آرندی بزرگ کم کم محافظه کار می شود و می شود پاسبان خط تولید. باید بروند از جوانان برای تشکیل شرکت های نوپا کمک بگیرند و این شد که آی بی ام که بزرگترین آرندی را داشت شکست خورد و مایکروسافت که نوآوری را باز می کرد موفق شد. قانون جهش را نوشتند و گفتند که بروید در دانشگاه ها مستقر شوید و از این دانش دانشگاهیان برای توسعه استفاده کنید. حالا چه اتفاقی افتاده که الان قانون جهش شده قانون تامین مالی دانشگاه؟ یعنی عالی ترین سطح آموزش عالی ما در جایی که شان آن حل مسئله است دنبال این است که مسئله اش را در سطح پائینی حل کند.
وی به آفت کمّی نگری در ارزشیابی ها اشاره کرد و افزود: ما در ارزشیابی ها اینقدر نگاه کمّی داریم که به جای اینکه ارزشیابی های ما انگیزه های ارتقای کیفی بده چک لیستی برای پرکردن افراد می شود.
وی بیان کرد: اگر شناخت عمیقی از روابط بین الملل وجود نداشته باشد ضرر کردیم. دنیا را شرکت ها اداره می کنند نه دولت ها. همین است که می روید با شرکتی که با یک دولتی در شرق مناسبات خوبی دارد قرارداد می بندید، اما پول نفت را نمی دهد. چرا؟ چون تعاملات جهانی شرق و غرب از طریق شرکت ها را آنها اداره می کنند. برای حل مسئله به جای دستگاه دیپلماسی باید فناوران و دانشمندان ما بروند. این روابط خارجی هم وقتی دست این مجموعه های علمی نباشد، تعهدات شرکتی جلوی مناسبات دولتی را می گیرد.
ابطحی با طرح این مسئله که چرا ترافیک تهران هنوز حل نشده است؟ گفت: بهترین مدیرای اجرایی کشور از اول انقلاب تا الان شهردار تهران شدند و خیلی هم قوی بودند و کار کردند اما چرا ترافیک حل نمی شود؟ چون مسئله را داخل مسئله می خواهد حل کند. می خواهد ترافیک را حل کند، خیابان می کشد، بدتر می شود. در بحث های تئوری می گویند ریشه آن را پیدا کنید. ریشه آن مثلا عدم عدالت آموزشی است، فردی از شرق تهران برای مدرسه می خواهد برود غرب تهران و بالعکس. همین سبب اضافه شدن سفر می شود.
وی با بیان اینکه سنجش های محدودکننده راه حل ابرچالش ها نیست، گفت: خیلی خروجی های مکتوب بیرون می آید اما این خروجی ها تعریف نمی شود. ورود اندیشمندان حوزه علوم انسانی به مسائل بزرگ به صورت گروه های بزرگ اندیشه و دادن راهکارهایی که گفتند راه حل این مسائل است.
source