اظهارات و تهدیدهای دونالد ترامپ درباره تصاحب گرینلند، همکاریهای علمی میان پژوهشگران آمریکایی و گرینلندی را مختل کرده و پروژههای کلیدی مرتبط با تغییرات اقلیمی در یکی از حساسترین مناطق جهان را با خطر توقف مواجه ساخته است.
به گزارش تجارت نیوز، در حالی که گرینلند به یکی از مهمترین نقاط جهان برای مطالعه تغییرات اقلیمی تبدیل شده، تنشهای ژئوپلیتیکی تازه، بهویژه تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای کنترل این جزیره قطبی، سایهای سنگین بر همکاریهای علمی بینالمللی انداخته است. پژوهشگرانی که سالها برای درک روند گرمشدن زمین و پیامدهای جهانی آن در گرینلند فعالیت میکردند، اکنون با توقف پروژهها، تعلیق کارهای میدانی و آیندهای نامعلوم روبهرو هستند.
توقف همکاریهای علمی به دلیل تنشهای سیاسی
راس ویرجینیا، استاد بازنشسته مطالعات زیستمحیطی در کالج دارتموث، اعلام کرده است که یکی از برنامههای اقلیمی مشترک او با پژوهشگران گرینلندی، به دلیل تنشهای سیاسی اخیر و با «توافق متقابل» متوقف شده است.
او توضیح داد: «همکاری مستقیم متوقف شده تا بتوانیم درباره آینده دیپلماسی علمی مشارکتی، بهویژه در حوزه آموزش و مشارکت دانشآموزان و دانشجویان جوان، تصمیمگیری کنیم.»
تعلیق پروژهها حتی پیش از تشدید اظهارات ترامپ
یکی دیگر از دانشمندان آمریکایی، که به دلیل نگرانی از آسیب دیدن روابط کاری خود نخواست نامش فاش شود، گفت برخی از همکاریهای تحقیقاتی او در گرینلند حتی پیش از تشدید صحبتهای ترامپ درباره الحاق این جزیره در اوایل ژانویه متوقف شده بود.
به گفته او، برای احترام به حساسیتهای جامعه محلی گرینلند، فعالیتهای میدانی خود را به حالت تعلیق درآورده است.
چرا گرینلند برای علم اقلیم حیاتی است؟
گرینلند یکی از سریعترین مناطق جهان از نظر گرمایش زمین است. صفحه یخی عظیم این جزیره حاوی آنقدر آب شیرین است که در صورت ذوب کامل، میتواند سطح آب دریاهای جهان را تا ۲۳ فوت (حدود ۷ متر) افزایش دهد.
دانشمندان در این منطقه در حال بررسی موضوعاتی حیاتی از جمله میزان بیثبات شدن صفحه یخی گرینلند، تاثیر ذوب یخها بر یخ دریایی و تغییرات در «گردش واژگونی نصفالنهاری اقیانوس اطلس» (AMOC) هستند.
AMOC یک جریان اقیانوسی کلیدی است که آبهای گرم و سرد را در هزاران کیلومتر جابهجا میکند. شواهد علمی نشان میدهد که این جریان در حال تضعیف شدن است؛ اتفاقی که میتواند الگوهای آبوهوایی بسیاری از کشورها را دگرگون کند.
نقش کلیدی آمریکا و بودجه ۲۶ میلیون دلاری
بخش عمده تحقیقات اقلیمی در گرینلند توسط بنیاد ملی علوم ایالات متحده (NSF) تامین مالی میشود. این بنیاد از ایستگاه سامیت، یک پایگاه تحقیقاتی دائمی آمریکا در بالای صفحه یخی گرینلند، پشتیبانی میکند.
طبق اعلام سخنگوی NSF: در حال حاضر ۱۹ پروژه فعال در گرینلند وجود دارد. این پروژهها شامل ۴۳ گرنت تحقیقاتی جداگانه هستند و مجموع بودجه آنها به ۲۶ میلیون دلار میرسد.
این پروژهها اغلب با همکاری دانشمندان و جوامع محلی گرینلند انجام میشوند.
احتیاط فزاینده پژوهشگران گرینلندی
یک دانشمند گرینلندی شاغل در یک مؤسسه دولتی اعلام کرد که محققان محلی اکنون در پذیرش بودجه آمریکایی یا همکاری با دانشمندان آمریکایی محتاطتر شدهاند.
او که به دلیل محدودیتهای شغلی نخواست نامش فاش شود، گفت نگرانی اصلی این است که چنین همکاریهایی از نظر سیاسی چگونه تعبیر خواهد شد.
نگرانی از آینده پروژههای برنامهریزیشده
فیاما استرانو، اقیانوسشناس دانشگاه هاروارد و از سازماندهندگان بیانیه مشترک حمایت از گرینلند توسط دانشمندان آمریکایی، هشدار داد که پروژههایی که هنوز آغاز نشدهاند، بیش از همه در معرض خطر هستند.
او گفت: «ایجاد همکاریهای جدید با بودجه فدرال ایالات متحده اکنون بسیار دشوارتر شده است.»
استرانو که نزدیک به ۲۰ سال با پژوهشگران گرینلندی همکاری داشته، افزود که نگرانی اصلی مردم محلی این است که آمریکا از علم برای تأثیرگذاری سیاسی بر این جزیره استفاده کند.
ضربه دوم به علم اقلیم قطب شمال
این بحران جدید، دومین ضربه بزرگ به علم مشترک قطب شمال در سالهای اخیر است. پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و ناتو:
- بودجه پروژههای مشترک با روسیه را تعلیق کردند
- یا مشارکت دانشمندان روس را محدود ساختند
این تصمیمها باعث قطع جریان دادههای اقلیمی حیاتی از بزرگترین کشور قطب شمال جهان شد. اکنون ژئوپلیتیک، در کنار سیاستهای داخلی ترامپ، به یکی از چالشهای اصلی علم تغییرات اقلیمی تبدیل شده است.
توقف دیپلماسی اقلیمی آموزشی
برنامهای که راس ویرجینیا در آن مشارکت داشت، بخشی از طرح دیپلماسی اقلیمی وزارت خارجه آمریکا بود که در سال ۲۰۰۷ راهاندازی شد. هدف این برنامه، گردهم آوردن دانشجویان آمریکایی، گرینلندی و دانمارکی برای آموزش علم اقلیم و اجرای آن با در نظر گرفتن حساسیتهای فرهنگی بود.
ویرجینیا گفت سفر تابستان گذشته لغو شد، زیرا نگرانیهایی درباره تاثیر تنشها بر تعامل دانشآموزان دبیرستانی و دانشجویان دانشگاه از سه کشور وجود داشت. از آن زمان، گرینلند برنامهای مستقل راهاندازی کرده است.
نقش ارتش آمریکا و نگرانیهای اخلاقی
تحقیقات اقلیمی در گرینلند اغلب به پشتیبانی لجستیکی ارتش آمریکا وابسته است. یارو اکسفورد، پژوهشگر اقلیم وابسته به دانشگاه نورثوسترن، تاکنون ۸ سفر میدانی به گرینلند انجام داده و از پایگاه فضایی پیتوفیک، هواپیماهای نیروی هوایی آمریکا و هواپیماهای باری نظامی برای انجام تحقیقات خود استفاده کرده است.
او هشدار داد که اگر آمریکا رویکرد تهاجمی خود را حفظ کند، دیگر از این زیرساختها استفاده نخواهد کرد و افزود: «این کار درست نخواهد بود و امیدوارم بسیاری از همکارانم نیز چنین احساسی داشته باشند.»
اظهارات و تهدیدهای سیاسی درباره گرینلند، فراتر از یک مناقشه ژئوپلیتیکی، به مانعی جدی برای تحقیقات حیاتی تغییرات اقلیمی تبدیل شده است. در زمانی که جهان بیش از هر زمان دیگری به دادههای دقیق اقلیمی نیاز دارد، تضعیف همکاریهای علمی در گرینلند میتواند پیامدهایی جهانی داشته باشد. آینده علم اقلیم در قطب شمال، اکنون بیش از هر زمان دیگری، به ثبات سیاسی و اعتماد متقابل بین کشورها گره خورده است.
source