نتانیاهو به دنبال برهم زدن هرگونه توافق احتمالی میان ایران و آمریکا است / اسرائیل از دو کارت غزه و کرانه باختری برای تحت فشار قرار دادن ترامپ استفاده خواهد کرد

به گزارش تجارت نیوز، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل چهارشنبه برای هفتمین بار طی ۱۲ ماه گذشته به واشنگتن می‌رود تا با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا دیدار کند. پیش از این، قرار بود نتانیاهو در تاریخ ۱۹ فوریه به پایتخت ایالات متحده سفر داشته باشد، زمانی که ترامپ قرار است نخستین نشست «هیئت صلح» خود را برگزار کند، نشستی که در پی توافق آتش‌بس غزه تشکیل خواهد شد.

به نوشته رسانه‌های غربی احتمالاً نتانیاهو در سفری شتاب زده خود را به کاخ سفید می‌رساند تا درباره هدف دیرینه‌اش یعنی درخواست از ایالات متحده جهت حمله نظامی به ایران و تغییرات داخلی لابی کند. این هدف بالاخص در شرایطی که مذاکرات میان ایالات متحده و ایران هفته گذشته در عمان از سر گرفته شد و ترامپ آن را «بسیار خوب» ارزیابی کرد، قابل تامل و برجسته است.

گای زیو، کارشناس سیاست اسرائیل و استاد دانشگاه آمریکایی در واشنگتن دی‌سی، به میدل ایست آی گفت: «ایران در قیاس با فلسطین و سایر مسائل دیگر مهم‌ترین نگرانی او (نتانیاهو) بوده است.» این کارشناس ارشد افزود: «[نتانیاهو] به طور معمول از نقشی که در متقاعد کردن ترامپ برای پشتیبانی از خروج آمریکا از برجام در دوره اول ترامپ ایفا کرد، به خود می‌بالید و اکنون نگران است که رئیس‌جمهوری ایالات متحده به دنبال توافق تازه‌ای با نمایندگان ایران باشد.» ترامپ در سال ۲۰۱۸ به شکلی یک جانبه از برجام خارج شد.

زیو افزود: «نتانیاهو در تلاش است تا ترامپ را متقاعد کند تا حداقل برنامه موشکی ایران را در این توافق بگنجاند، متغیری که در برجام گنجانده نشد، اما نتانیاهو آن را تهدیدی عمده برای اسرائیل و یک خط قرمز می‌بیند.»

با این حال در مذاکرات جمعه گذشته، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ برای ماموریت‌های صلح همراه با جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور که نقشی رسمی در دولت ندارد، حضور داشتند. در حرکتی غیرمعمول، فرمانده ارشد نیروهای آمریکایی در خاورمیانه (سنتکام) نیز در جریان رایزنی ها حضور داشت، ناظران مدعی‌اند حضور او می‌تواند سیگنالی برای تهران باشد مبنی بر این مساله که در صورتی که توافق حاصل نشود گزینه نظامی روی میز قرار خواهد گرفت.

نسخه اسرائیل برای تهران

در این میان تریتا پارسی، معاون اجرایی موسسه کوئینسی برای حکمرانی مسئولانه، به میدل ایست آی گفت: «در تاریخچه رابطه اسرائیل و ایالات متحده مشکل همیشه این بوده که ترامپ، مانند سایر روسای‌جمهور قبلی، سعی داشته تا راهی برای آشتی دادن خواسته‌های اسرائیلی‌ها با خواسته‌های آمریکا پیدا کند.»

از منظر این تحلیلگر روابط بین‌الملل تاکید تل‌آویو بر غنی‌سازی صفر یکی از عواملی بود که موجب شد تا رایزنی‌های تابستان گذشته شکست خورده و به جنگی 12 روزه بینجامد. پارسی افزود: «اکنون آنها یک نسخه مسموم دیگر دارند و می‌خواهند محدودیت‌هایی بر برنامه موشکی ایران اعمال شود، این در حالی است که ایرانی‌ها هرگز این خواسته را نخواهند پذیرفت، زیرا موشک‌های بالستیک تنها اهرم بازدارنده‌ای است که در برابر اسرائیل دارند.»

با این همه نتانیاهو در جریان دیدارهایش با ترامپ توانسته رئیس‌جمهوری ایالات متحده را تحت تاثیر تصمیماتش قرار دهد. دیدار اخیر آنها در اقامتگاه ترامپ در فلوریدا در تاریخ ۲۹ دسامبر باعث شد رئیس‌جمهور به محدودیت‌های برنامه موشکی ایران اشاره کند، در حالی که پیش‌تر تمرکز بر توان هسته‌ای و تهدیدات از طریق واسطه‌ها در منطقه بود.

نشست صلح غزه در حاشیه

از منظر نتانیاهو، حضور در کنار رئیس‌جمهور ایالات متحده و تاکید بر قدرت رابطه نظامی و اطلاعاتی بین دو بازیگر، اهمیت زیادی دارد، به‌ویژه در سال انتخاباتی اسرائیل. این سال انتخاباتی اسرائیل است و اگرچه تاریخ آن به اکتبر موکول شده – این تاریخ رسمی است – اما احتمالاً کارزار زودتر برگزار خواهد شد و آینده سیاسی نتانیاهو بیش از هر زمان دیگر در معرض خطری جدی قرار دارد.

زیو با اشاره به این گزاره گفت: «اما ترامپ در اسرائیل محبوبیت زیادی دارد، از همین رو نتانیاهو به خوبی می داند هم صدایی با ترامپ هم به لحاظ تحقق اهداف شخصی و به خواسته‌های سیاسی‌اش بسیار با اهمیت است. نتانیاهو همچنین ممکن است برای آن که در کنار دیگر اعضای هیئت صلح در نشست آینده ماه جاری قرار نگیرد، سفر خود را یک هفته جلوتر انداخته است. نتانیاهو واقعاً می‌خواهد از ظاهر شدن در کنار دشمنان اسرائیل، مانند اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه، آل‌ثانی، امیر قطر، و عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، اجتناب کند، چرا که همین مساله می‌تواند هزینه سیاسی بالایی را به او تحمیل کند.»

در همین رابطه کالد الکندی، مشاور پیشین رهبری فلسطین در مذاکرات با اسرائیل از ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹، به میدل ایست آی گفت: «دونالد ترامپ اساساً به دنبال تبدیل شدن به تیتر یک اخبار است. بنابراین او تیتر خبری خود را گرفت؛ بانی هیئت صلح یعنی کمیته‌ای متشکل از تکنوکرات‌های فلسطینی.» این کارشناس افزود: «از نظر او، فاز دوم (توافق آتش‌بس) به خوبی پیش می‌رود. البته واقعیت در زمین کاملاً متفاوت است. ما هنوز حتی از فاز اول عبور نکرده‌ایم.»

نتانیاهو دست پر باز می‌گردد؟

نتانیاهو احتمالاً با برخی کسب امتیازهایی از دولت ترامپ واشنگتن را ترک خواهد کرد و اگر نتواند به هدف خود در مورد ایران دست یابد، احتمالاً در موضوعات کرانه باختری یا غزه دست بالا را به دست خواهد آورد. روز یکشنبه، کابینه امنیتی اسرائیل اقداماتی را اتخاذ کرد که به اسرائیلی‌ها این امکان را می‌دهد که زمین‌های فلسطینی را در کرانه باختری اشغال کنند. در حالی که شهرک‌سازی‌های اسرائیلی در این منطقه طبق قوانین بین‌المللی غیرقانونی هستند، ترامپ در سپتامبر به رهبران مسلمان و عرب قول داده که اسرائیل از کرانه باختری کنار مانده و به این منطقه ورود نکند.

پارسی در این باره معتقد است: «ممکن است ترامپ در ازای خواسته‌های نتانیاهو در ارتباط با ایران دستان اسرائیل را در غزه و کرانه باختری باز نگاه دارد. هرچند همین گزاره نیز در نهایت شکست خواهد خورد، زیرا نتانیاهو از آن رضایت نخواهد داشت.»

با توجه به اینکه پایگاه طرفداران ترامپ در مورد تصمیمات خارجی ماجراجویانه او از ایران گرفته تا ونزوئلا چند صدا شده‌اند، احتمال دارد که او در موضوعی که طرفدارانش کمتر به آن اهمیت می‌دهند، از نتانیاهو پیروی کند: «کرانه باختری و غزه برخلاف ایران، دو موضوعی هستند که دولت ترامپ واقعاً به آنها اهمیت نمی‌دهد. فلسطینی‌ها ارزش استراتژیک ندارند.»

به باور کارشناسان سیاست ترامپ در درجه اول حفظ رضایت پایگاه سیاسی‌اش است، اما پایگاه او در درون خود میان مسیحیان انجیلی و حامیان اسرائیل یعنی چهره‌هایی چون میریام ادلسون و مخالفان این بازیگر تقسیم شده است. به باور الکندی غالباً ترامپ به طرفداران خود، به ویژه اهداکنندگان بزرگ، توجه می‌کند: «این واقعاً غیرقابل پیش‌بینی است زیرا او به‌طور دقیق براساس چارچوب ایدئولوژیک یا مجموعه‌ای از استانداردهای ثابت عمل نمی‌کند. او با شهود خود وارد میدان می‌‎شود.»